Top: World:
Asturianu (91)
L'asturllionés (o asturianu, llionés, bable o mirandés) ye la llingua propia d'Asturies y de parte de Llión, Zamora y Miranda del Douru. Tien el so orixen, lo mesmo que les distintes llingües romances peninsulares na francedura que la unidá llatina sufrió na Edá Media. Históricamente, la llingua asturiana foi xunta al reinu d'Asturies (718-910) y la so continuación hestórica; el reinu astur-llionés o llionés. El consideráu primer documentu en llingua asturiana, el Fueru d'Avilés, ye del sieglu XII. Dende'l sieglu XIV, cola dependencia d'Asturies de Castiella prodúzse la castellanización de la documentación. Nel sieglu XVII entamen a aparecer testos lliterarios n'asturianu y nos sieglos XVIII y XIX hai dellos movimientos d'intelectuales y escritores que lluchen pola defensa de la llingua. Nos años 70 entama'l modernu movimientu de recuperación llingüística. Una encuesta fecha pol gobiernu asturianu nel añu 1.991 amuesa que'l 36% de los asturianos consideran al asturianu la so primer llingua. L'asturianu nun ye oficial na Comunidá Autónoma del Principáu d'Asturies. Aunque'l so Estatutu d'Autonomía diz que deberá ser promovíu y protexíu.
| |
